Powodem odrzucenia oferty przetargowej może być nieutrzymywanie wadium nieprzerwanie do upływu terminu związania ofertą. Jednak w takiej sytuacji, zawsze należy sprawdzić, czy sam zamawiający nie zaniechał ustawowego obowiązku wezwania wykonawcy do wyrażenia zgody na przedłużenie terminu związania ofertą. Trzeba bowiem pamiętać, iż ciężar dbałości o przedłużenie terminu związania ofertą nie spoczywa tylko na wykonawcy, ale i na zamawiającym.
Kluczowe znaczenie dla omawianego problemu ma art. 307 ust. 2 ustawy prawo zamówień publicznych (Pzp), który wyraźnie i jednoznacznie stanowi, że w przypadku, gdy wybór najkorzystniejszej oferty nie nastąpi przed upływem terminu związania ofertą określonego w dokumentach zamówienia, zamawiający przed upływem terminu związania ofertą zwraca się jednokrotnie do wykonawców o wyrażenie zgody na przedłużenie tego terminu o wskazywany przez niego okres, nie dłuższy niż 30 dni.
Zasadą jest, iż wadium wnosi się przed upływem terminu składania ofert i utrzymuje nieprzerwanie do dnia upływu terminu związania ofertą. Oznacza to, że obowiązek zabezpieczenia oferty wadium jest ściśle, wręcz nierozerwalnie, sprzężony z terminem związania daną ofertą.
Tym niemniej ustawodawca ustanowił dla zamawiających obowiązek zadbania aby z uwagi na przedłużający się okres badania i oceny ofert, prawidłowe oferty nie były odrzucane z powodu wygaśnięcia terminu związania ofertę i wadium. Co jeszcze ważniejsze wykonawca nie musi tej procedury sam pilnować, gdyż wyłącznie w sytuacji, gdy zamawiający wystąpi z takim sformalizowanym wnioskiem do wykonawcy i tylko wtedy, gdy wykonawca wyraża zgodę na przedłużenie terminu, aktualizuje się prawny obowiązek przedłużenia ważności wadium lub wniesienia nowego.
W obecnym stanie prawnym wykonawca nie ma obowiązku z własnej inicjatywy podejmowania działań zmierzających do przedłużenia tego terminu. Dlatego też po upływie ważności wadiów, zamawiający nie może automatycznie odrzucać ofert z powodu wygaśnięcia terminu związania ofertą oraz wygaśnięcia wadium.
Zatem z przepisów ustawy płyną niezwykle korzystne dla przedsiębiorców wnioski:
- wykonawca nie traci statusu uczestnika postępowania i możliwości uzyskania zamówienia, pomimo upływu terminu związania ofertą,
- wykonawca ma swobodę dysponowania swoją ofertą poprzez wyrażenie zgody na wybór jego oferty, ale nie musi,
- ryzyko upływu terminu związania ofertą ponosi wyłącznie zamawiający, gdyż wykonawca może nie zechcieć podpisać umowy z uwagi na przewlekły proces badania i oceny ofert.
Tak więc sam upływ terminu związania ofertą i ważności wadium absolutnie nie stoi na przeszkodzie zawarciu ważnej i wiążącej umowy w sprawie zamówienia publicznego. Taka sytuacja to tylko ryzyko samego zamawiającego, który w wyniku swojego rozwlekłego działania, oraz braku wezwania z art. 307 ust. 2 Pzp, pozbawia się narzędzi przymusu wobec zwycięzcy przetargu.
Krajowa Izba Odwoławcza stoi na krystalicznie czystym stanowisko, że skoro zamawiający nie wystosował wezwania o przedłużenie terminu związania ofertą, to nie ma prawa odrzucić ofert z tego powodu. A bierność zamawiającego to nie wina wykonawcy, dlaczego odrzucenie oferty za brak wadium po upływie terminu związania ofertą bez wcześniejszego wezwania przez zamawiającego, to rażące naruszenie prawa.
radca prawny
───────────────────────────────────────────
Dziękujemy, że jesteś z nami.
Potrzebujesz wsparcia specjalistów z zakresu zamówień publicznych?
Skontaktuj się z nami poprzez formularz lub mailowo pod adresem kzp@kzp.net.pl
───────────────────────────────────────────
Niniejsze opracowanie nie może być wykorzystywane jako opinia prawna, w tym nie może służyć jako rekomendacja określonych działań, w szczególności w ramach działalności gospodarczej.
Zapraszamy również do obserwowania strony Kancelarii na Linkedin