W orzecznictwie krajowym przyjęło się, że cena niska to nawet taka która nie zawiera zysku, ale z jakiś powodów wykonawca jest w stanie wykazać, że będzie się jemu realizacja zamówienia opłacać, gdyż pokrywa wszystkie koszty związane z realizacją. Zaś cena rażąco niska to taka, która jest oburzająca, gdyż wydaje się wyraźnie niższa od ceny standardowej w danych okolicznościach rynkowych i budzi wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia, a także gdy nie pokrywa kosztów wytworzenia. Przypisy ustawy prawo zamówień publicznych (Pzp) jako główny punkt odniesienia wskazują na szacunek zamawiającego oraz na ceny standardowe w danych okolicznościach rynkowych.
W orzecznictwie zaś jednolicie wskazuje się, że cena rażąco niska to taka, która jest nierealistyczna, niepozwalająca na realizację zamówienia publicznego z należytą starannością, niewiarygodna w porównaniu do kosztu przewidzianego przez samego zamawiającego, poniżej kosztów wytworzenia danego towaru lub usługi, odbiegająca od tego co oferuje uczciwy rynek.
Jak wskazuje się w orzecznictwie europejskim zamawiający ma obowiązek zweryfikować cenę oferty, uwzględniając wszystkie istotne elementy przetargu i SWZ, przypadku podejrzenia, że oferta jest rażąco zaniżona.
Zamawiający powinien więc być czujny, czy wybierze partnera do wykonania zadania chociaż powinien mieć obawę o możliwość wykonania zamówienia na warunkach wskazanych w specyfikacji i ofercie przetargowej. Do tego służy prawo badania ceny oferty lub /i cen składowych, czy cen jednostkowych.
W szczególności zamawiający powinien się dystansować od uniwersalnej argumentacji o szeroko pojętej polityce firmy. Jeśli nie zostanie ona wykazana, to logika zamawiającego powinna podpowiedzieć, że jest to co najmniej typowa struktura zakupowa, nie różniąca się na tle konkurencji. Zamawiającego powinny zainteresować też ceny jednostkowe i pełny wymagany zakres zamówienia, tego należałoby logicznie oczekiwać w rzetelnym procesie badania ceny.
W tak dynamicznie zmieniającej się gospodarce światowej, logika także podpowiada, że zamawiający będzie badał wykazanie dostosowane do przedmiotu zamówienia i danych zawartych w ofercie oraz z uwzględnieniem przepisów prawa oraz specyfiki w danej branży:
1) zarządzanie procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;
2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją robót budowlanych;
3) oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę;
4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, […];
5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;
6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego[…];
7) zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;
8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.
Zamawiający nie powinien zadowalać się słowotokiem ale dysponować gotowymi i wiarygodnymi dowodami przesłanymi przez wykonawcę już na pierwsze wezwanie, wskazujące obiektywne czynniki pozwalające na obniżenie ceny, konkretne i szczegółowe oraz indywidualnie dostępne okoliczności właściwe wezwanemu w tym przetargu wykonawcy. Oczywiście, że brak dowodów nie świadczy o tym, że cena jest rażąco niska ale doświadczenie powinno podpowiedzieć zamawiającemu, iż prawidłowość kalkulacji może być już tego powodu wątpliwa.
Na koniec przypomnieć trzeba, że ustawa Pzp zrównuje sytuację wykonawcy który nie złożył wyjaśnień w ogóle z tym który złożył wyjaśnienia i dowody niewystarczające. To komplet dokumentów przekazanych przez wykonawcę na pierwsze już wezwanie ma potwierdzić, że kalkulacja została rzetelnie przygotowana i zamawiający nie będzie miał problemu aby logicznie i wyczerpująco uzasadnić swoją decyzję.
───────────────────────────────────────────
Dziękujemy, że jesteś z nami.
Chcesz rozwinąć kompetencje i zdobyć praktyczną wiedzę z zakresu prawa? Zapraszamy na szkolenia prowadzone przez naszych radców prawnych! Pełną ofertę wraz z terminami znajdziesz na stronie Kancelarii: https://www.grupakzp.pl/pl/edukacja/
───────────────────────────────────────────
Niniejsze opracowanie nie może być wykorzystywane jako opinia prawna, w tym nie może służyć jako rekomendacja określonych działań, w szczególności w ramach działalności gospodarczej.
Aby otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach, zapisz się do naszego Newslettera.
Zapraszamy również do obserwowania strony Kancelarii na Linkedin