Na podstawie ustawy z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego, strony i uczestnicy mogą łączyć się zdalnie podczas rozprawy w Krajowej Izbie Odwoławczej (KIO), według standardów technicznych i sprzętowych określonych przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych dla uczestników.
Zatem już niedługo rozprawy i posiedzenia mogą być prowadzone zdalnie, jeśli: charakter czynności na to pozwala, nie występują przeszkody techniczne lub proceduralne, i zapewniona jest pełna ochrona praw stron i prawidłowy tok postępowania.
Drugim filarem nowelizacji będzie obowiązek przedstawienia dowodów na najwcześniejszym etapie postępowania odwoławczego.
Oba te elementem są kluczem do procesu elektronizacji procedury przed KIO i profesjonalizacji kadr uczestniczących w procedurze o zamówienie publiczne. W szczególności dotyczy to osób występujących po stronie zamawiającego, którym trudniej będzie schować się za „plecami” przystępującego, ale będę musieli sumiennie zbierać dowody już od wczesnego etapu procedury badania i oceny ofert.
Dla tej ustawy przewidziano vacatio legis wynoszący 9 miesięcy, co może oznaczać drugi albo i trzeci kwartał 2026r.
I tak, np. zmiany w art. 521 Pzp obejmują zarówno ust. 1, jak i ust. 2, nakładając na zamawiającego obowiązek wniesienia odpowiedzi na odwołanie w terminie wyznaczonym przez Prezesa KIO (nie krótszym niż 5 dni od przekazania odwołania). Należy mieć nadzieję, iż składy orzekające nie będą faworyzować zamawiających wyznaczając dłuższe terminy zamawiającemu, gdyż automatycznie skraca to możliwości reakcji przystępującym. Należy tutaj w sposób szczególny dostrzec, iż zamawiający nie jest limitowany żadnym terminem w procedurze badania i oceny ofert, zatem już wówczas powinien zebrać wiarygodne dowody i informacje aby podjąć jedyną słuszną decyzję. Nie zaś jak często to w praktyce bywa czekać na wsparcie ze strony przystępującego po jego stronie, że ten weźmie na siebie ciężar wygranej w KIO.
Więc już w tym piśmie, zamawiający będzie musiał ustosunkować się do treści i zarzutów zawartych w odwołaniu, przedstawić własne twierdzenia, a przede wszystkim dowody na ich poparcie lub w celu odparcia twierdzeń zawartych w odwołaniu.
Obecnie zamawiający jedynie mógł ale nie musiał i w dodatku bez żadnego rygoru odpowiedzialności wnieść odpowiedź na odwołanie do czasu otwarcia rozprawy, co też nie uniemożliwiało wniesienia dodatkowego pisma procesowego i kolejnych dowodów aż do zamknięcia rozprawy.
To koresponduje ze zmianą w art. 525 Pzp, dotyczącym kolejnych zawitych terminów i obowiązków także dla przystępujących, gdyż chociaż utrzymano termin 3 dni od otrzymania odwołania lub jego kopii, na zgłoszenie przystąpienia, to oprócz wskazania strony i interesu, wykonawca taki także będzie musiał przedstawić twierdzenia, dołączyć dowody na ich poparcie lub w celu odparcia twierdzeń z odwołania lub odpowiedzi na odwołanie oraz już wówczas dołączyć dokument potwierdzający umocowanie do reprezentowania wykonawcy.
Tak więc wręcz rewolucją jest też znowelizowana procedura przedstawianie dowodów w postępowaniu odwoławczym, tj. zmiany w obszarze w art. 534 Pzp, gdzie dodano ust. 1a, który nakłada obowiązek aby we wniosku o przeprowadzenie dowodu strona i uczestnik postępowania odwoławczego byli obowiązani oznaczyć dowód w sposób umożliwiający jego przeprowadzenie oraz wyszczególnić fakty, które mają zostać wykazane tym dowodem.
Więc jest to bardzo poważna zmiana w stosunku do obecnego stanu pranego, który przewiduje jedynie, że strony i uczestnicy postępowania odwoławczego mogli przedstawiać dowody aż do zamknięcia rozprawy i gdzie brak jest rygoru, czy formalnych ograniczeń co do momentu przedstawienia dowodów.
Schemat więc w postępowaniu dowodowym będzie taki, że dowody należy przedstawić wraz z odwołaniem, odpowiedzią na odwołanie, przystąpieniem do postępowania lub najpóźniej dzień przed rozprawą lub posiedzeniem.
Krytyczną zmianą jest, że niedochowanie terminu skutkować będzie utratą prawa do powoływania dowodów w toku postępowania. Ten rygoryzm jest złagodzony wyjątkiem, że będzie można przedstawić dowody później, jeśli nie było możliwości ich wcześniejszego uzyskania lub konieczność ich powołania wynikła w toku postępowania.
Z uwagi na praktyczną wagę problemu, warto wskazać, te kluczowe przepisy:
Art. 535. 1. Dowody na poparcie swoich twierdzeń lub odparcie twierdzeń strony przeciwnej strony i uczestnicy postępowania odwoławczego
przedstawiają wraz z (1) odwołaniem, (2) odpowiedzią na odwołanie, (3) przystąpieniem do postępowania odwoławczego lub wraz z (4) innym pismem wniesionym najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień, w którym wyznaczono termin rozprawy lub posiedzenia, o którym mowa w art 545 ust. 1, pod rygorem utraty prawa powoływania dowodów w toku postępowania odwoławczego.
2. W przypadku gdy (1) wcześniejsze pozyskanie dowodów na poparcie swoich twierdzeń lub odparcie twierdzeń strony przeciwnej nie było możliwe lub (2) konieczność ich powołania wynikła w toku postępowania odwoławczego, strony i uczestnicy postępowania odwoławczego mogą przedstawiać te dowody do zamknięcia rozprawy […].
W ślad za zmianami w elektronizacji w systemie odwoławczym, doregulowano w art. 560 Pzp, co w praktyce oznacza, że orzeczenie może być doręczone w oryginale, nie tylko jako odpis, np. elektronicznie przez ePUAP lub e-Doręczenia.
Zmiany te są korzystne dla całego systemu zamówień publicznych, gdyż wymuszają jeszcze większą sprawność w postępowaniu odwoławczym i podwyższą standard jakościowy decyzji zamawiającego.
───────────────────────────────────────────
Dziękujemy, że jesteś z nami.
Chcesz rozwinąć kompetencje i zdobyć praktyczną wiedzę z zakresu prawa? Zapraszamy na szkolenia prowadzone przez naszych radców prawnych! Pełną ofertę wraz z terminami znajdziesz na stronie Kancelarii: https://www.grupakzp.pl/pl/edukacja/
───────────────────────────────────────────
Niniejsze opracowanie nie może być wykorzystywane jako opinia prawna, w tym nie może służyć jako rekomendacja określonych działań, w szczególności w ramach działalności gospodarczej.
Aby otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach, zapisz się do naszego Newslettera.
Zapraszamy również do obserwowania strony Kancelarii na Linkedin