Analiza porównawcza kosztorysu konkurencji. Dlaczego może być niewystarczająca?
Często wykonawca przyjmując tezę o niedoszacowaniu kosztów w ofercie konkurencji i stawiając zarzut rażąco niskiej ceny, przedstawia własną analizę porównawczą mającą wykazać, że wyliczenia przekazane zamawiającemu są błędne lub niepełne, więc dalekie od doskonałości.
Praktyka ta jest oczywiście poprawna ale rzadko wystarczająca. Przyjęcie tego modelu zarzutu i argumentacji jest bardzo ryzykowane, bowiem w Krajowej Izbie Odwoławczej (KIO) wypracowany jest pogląd, że bazą zarzutu nie mogą być wyobrażenia odwołującego się wykonawcy, jak konkurencja powinna wyjaśniać cenę swojej oferty lub jak powinna zbudować kosztorys. To nie intencjonalne oczekiwania lub krytyka wykonawcy wnoszącego odwołanie odnosząca się do kategorii kosztów, do tego jakich informacji w wyjaśnieniach nie przedstawiono lub co do dowodów jakie załączono albo powinno się załączyć do wyjaśnień, będzie decydować czy wyjaśnienia nie uzasadniają realności zaoferowanej ceny.
Co więcej w tych okolicznościach nawet przedstawienie zamawiającemu lub KIO pełnego zestawienie porównawczego, gdzie wykonawca zestawia ze sobą własne dane z tymi od konkurencji przedstawione zamawiającemu w toku korespondencji w zakresie wyjaśnienia wyliczenia ceny, też nie wystarczą.
Wyjaśnienia ceny a realność zaoferowanej ceny
Oczywistym jest, że wykonawca zawsze w wyjaśnieniach konkurencji będzie subiektywnie doszukiwał się wad, pewnych luk, błędnych założeń czy nieprawidłowości wskazujących na błędy w przyjętych kosztach.
Przypomnieć więc wypada rzecz podstawową, że wyjaśnienia ceny mają na celu ochronę zamawiającego przed sytuacją, w której niedoszacowanie oferty przez wykonawcę może w przyszłości spowodować nienależyte wykonanie zamówienia. Dlatego też wyjaśnienia powinny uzasadniać realność zaoferowanej ceny oraz potwierdzać możliwości pełnej realizacji zamówienia na warunkach rynkowych, i to powinno być podważane.
Dokumenty i warunki zamówienia jako punkt odniesienia
Trzeba więc podkreślić, iż pod względem ważności jako punkt odniesienia do wykazania rzetelności zaoferowanej ceny i możliwości realizacji zamówienia, pierwszym dokumentem będzie opis przedmiotu zamówienia i warunki umowy o zamówienie publiczne, potem treść wezwania zamawiającego jakie skierował do udzielenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, dotyczących wyliczenia ceny, i co też ważne w zakresie określonym w treści wezwania. A w praktyce zapewne zamawiający na tym nie poprzestał i wezwał do udzielenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny, czyli tzw. uszczegółowienia już wskazanych kosztów, gdzie najczęściej popełniane są błędy przez oferentów. Wreszcie treść udzielonych odpowiedzi i załączonych dowodów.
Brak możliwości narzucenia własnej metodologii kalkulacji ceny
Jeżeli więc zamawiający nie narzucił metodologii kalkulacji ceny lub sposobu prezentacji przyjętych założeń w specyfikacji warunków zamówienia lub w treści wezwania do wyjaśnienia treści oferty lub ceny, to wykonawca po upływie terminu składania ofert, nie może własnej narzucać, zwłaszcza jako uniwersalny wzorzec w zakresie metody kalkulacji ceny ofertowej, czy też w zakresie sposobu prezentacji treści wyjaśnień.
Nie wystarczy więc opierać się na własnym, subiektywnym przekonaniu, jak należało skalkulować cenę ofertową i co konkretnie wyszczególnić w wyjaśnieniach, czy jakie dowody byłby tylko właściwe w tych okolicznościach sprawy.
Indywidualny sposób kalkulacji ceny przez wykonawcę
Każdy oferent przedmiot zamówienia wycenia w sposób zindywidualizowany w okolicznościach jemu właściwych, gdzie dostosowuje ją do aktualnie dostępnych sobie metod kalkulacji ceny ofertowej, co nie przesądza o nierzetelności czy niekompletności przedstawionych wyjaśnień, gdy konkurujący oferent przyjął inna metodę kalkulacji ceny. Podobnie w obszarze sposobu prezentacji treści wyjaśnień, tu również nie ma jednego wzorca prawidłowego postępowania.
Przejrzystość i szczegółowość wyjaśnień ceny
Z tych też powodów prawidłowe wyjaśnienie ceny powinny być z pewnością zaprezentowane przejrzyście aby zamawiający mógł prześledzić sposób kalkulowania ceny oferty zamówienia zgodnego z oczekiwaniami zamawiającego, zweryfikować jej poszczególne części składowe pod kątem tak realności, jak i zgodności z obowiązującymi przepisami.
Gdyż celem procedury wyjaśnienia ceny jest wykazanie, że cena została skalkulowana rzetelnie i obejmuje realne elementy kosztotwórcze, a przy tym ustawa Pzp nie określa ani poziomu szczegółowości wyjaśnień, ani katalogu dowodów, które wykonawca zobowiązany jest złożyć zamawiającemu w celu uzasadnienia rynkowej wyceny oferty. Informacje, dane i dowody mają być na takim poziomie dogłębności i precyzji aby były pomocne zamawiającemu w procesie badania i oceny oferty.
radca prawny
───────────────────────────────────────────
Dziękujemy, że jesteś z nami.
Potrzebujesz wsparcia specjalistów z zakresu zamówień publicznych?
Skontaktuj się z nami poprzez formularz lub mailowo pod adresem kzp@kzp.net.pl
───────────────────────────────────────────
Niniejsze opracowanie nie może być wykorzystywane jako opinia prawna, w tym nie może służyć jako rekomendacja określonych działań, w szczególności w ramach działalności gospodarczej.
Zapraszamy również do obserwowania strony Kancelarii na Linkedin